Makale

Yıllar önce Ankara’da oturduğum evin sokağında bir kuruyemişçi vardı. İkinci yıl kuruyemişçilikten vazgeçip boya-badana işlerine geçti, bir iki yıl sonra da aynı dükkânda bu kez emlak komisyonculuğu yapmaya başladı. Bir sabah önünden geçerken “Komşu” dedim, “Ne sık iş değiştiriyorsunuz…” Yanıtı şöyle oldu: “Dükkân bizim kendimizin, piyasa nereye yönelirse biz de ona göre iş yapıyoruz…”

Suya atılan taşın yarattığı dalgaların kıyıya yaklaşırken yayılıp büyümesi misali, Minare-yasağı[1] tartışmasının yarattığı dalgalar da kıyılarımıza yaklaştıkça çap büyütmeye devam ediyorlar. Dalgalar vurdukları her kıyıdan farkı bir ses çıkartıyor.

Türban meselesi solun bir türünün de desteğiyle adeta yegane mağduriyet konusu haline getirilirken, bu ülkenin geleneksel normları dışında bir hayat sürmek isteyenlere uygulanan kadim muhafazakar despotluk hakkında o malum liboş çığırtkanlardan nedense benzer bir demokratik duyarlılığı göremiyoruz. Hiç olmazsa bu sayede farklı kimliklerin birarada yaşayabilmesi taleplerinin ne kadar ikiyüzlü olduğunu anlayabiliyoruz. Çok ilginç bir şekilde, "Yala Ama Yutma" adlı oyuna karşı Vakit'in klasik hedef gösterme operasyonu sonucu uygulanan baskı ve gelen faşist  tehditler, Başbakanın eşinin GATA'ya alınmaması kadar medyada yer bulamadı.

"Edebiyat ve ideolojiden" karşılıklı ilişki kurulabilecek, iki ayrı olaymış gibi söz elmek, (..) bir anlam­da gereksizdir. Edebiyat devraldığımız anlamıyla ideolojidir. Toplumsal iktidar sorunlarıyla çok yakın ilişkileri vardır. Ancak okur halen ikna olmamış ise 19. yy'da edebiyatın aldığı biçimleri aktarmak sanı­rım biraz daha inandırıcı olacaktır.

Türkiye’de tıkanıklıklarla başetmekte zorlanan siyasi dilimizin önemli bir eksikliği de anarşizmin tarihsel ve güncel birikiminden faydalanmayı reddederek yola devam etmeye çabalaması. Halbuki anarşizm, en temel kimi açmazlara el verebilecek konumda.

Altı- Yedi Eylül 1955 olayları bir kontrgerilla operasyonuydu. Faturasını dönemin solcularına çıkartmaya çalıştılar. Bu çaba, Aziz Nesin tarafından mizah tarihimizde güzide bir çalışma olarak not edildi.
Kanlı Pazar bir kontrgerilla operasyonuydu. Polis ve askerle kolkola Amerikan 6. Filo protestocularına saldırıp, iki kişinin ölmesine yol açanları kıvama getiren Mehmet Şevket Eygidir.

Deniz Baykal, geçenlerde ard arda gelen darbe planı iddialarını Aşk-ı Memnu dizisine benzetti. "Her hafta seyirciyi merak içinde bırakan yeni bir senaryo sunuluyor" dedi. Yaşananlarla, sinema arasında analoji kurma patentini Sn.Baykal'a kaptırmış olduk ama yine de analojinin henüz işlenmemiş bir başka türünü kullanabiliriz; McGuffin.

{definitionbot=disable}SOPHOKLES"İN en önemli tragedyalarından biri olan Antigone, kralın yasasına, eril yasaya tabi olan bir kadının, Antigone"nin bu yasaya başkaldırışını anlatır. Eser, baş karakteri Antigone sayesinde, bugüne kadar hakkında en çok tartışılmış ve yazılmış tragedyalardan birisi olmuştur. Peki Antigone karakterini bu kadar değerli ve benzersiz yapan nedir?

Alan Sokal Olayını duymayan kalmamışdır herhalde ama yine de hatırlatalım; Princeton, Harward gibi üniversitelerden mezun hem matematik hem fizik profesörü bir adam "post-modern kültürel çalışmalar" konusunda yayın yapan "Social text" adlı bir dergiye tamamen zırvalıklarla dolu bir makale yolluyor ve dergi de yayınlıyor. Adam daha sonra çıkıp "o makalede ben hiçbirşey anlatmadım, tamamen zırvalıktı hepsi" diyor. Olayda aslında çok büyük skandal boyutunda birşey yok. Böyle bir CV'ye sahip adamı hangi editör denetleme ihtiyacı içinde olur ki? Peki öyleyse Türkiye'de  hemen hergün bir benzerinin yaşanıyor olmasına rağmen, bizim ortodokslar niye sadece bu olaya sazan gibi atladılar ?

"Sosyalistler halkımızın dinine, değerlerine vs saygılı olmalı, onlarla iletişim kurabilmek için empati göstermeli" vs yollu, şu içinde bulunduğumuz zamanların ruhuna uygun,  muhafazakarlarla iletişim talebi içinde olan arkadaşlara sormak lazım; Komünistler dünyanın neresinde, hangi dönemde,  bu meseleye gelene kadar zaten daha başka binlerce konuda olabildiğince eleştirdiğimiz, Pol Pot, Stalin vs gibi ucubeler ve Reel soyalist kimi uygulamalar dışında, insanları inanışlarına, kültürel/etnik vs kimliklerine göre değerlendirmiş ve gerektiğinde bu kimliklerin şu ya da bu olmasına göre şu ya da bu grupla iletişimini/etkileşimini koparmıştır?

İhsan Eliaçık'ın adını Ahmet Hakan'ın bir yazısından öğrendim. Sonra da dün akşam Skytürk'te yayınlanan bir programda konuşmasını dinledim. Eliaçık tip olarak Eser Karakaş'a çok benzemekle birlikte, bırakın liberal olmayı; dinlediğim, okuduğum herhangi bir islamcıya dahi hiç benzemiyordu.

Son zamanlarda İslami kesimden görüş ifade eden insanlar ya İsmet Özel, Cüppeli Ahmet türünden "freak" şahsiyetler ya da Star, Zaman, Yeni Şafak gibi cemaate bağlı "reel politikerler" oldukları için ve Türkiye'de islamcı kesimin bire bir sağcılıkla özdeşleşmiş bir kimliği olageldiği için, İhsan Eliaçık bütün bunların dışında durmasıyla, yalan yok, ilgimi uyandırdı.

Yaratilan "cemiyet skandalları" tiplerinin  bir ülkenin içinde bulunduğu genel ruh halinin göstergeleri arasında yeraldığını düşünüyorum. Bunların en bilinen tipi malum besinci siınıf şarkıcı, manken, aktör adaylarının isimlerini duyurmak için daha ünlü biriyle bir seks skandalı yaratmasıdır. Ancak anlaşılan sadece magazin dünyasında duyulmuyor skandala ihtiyaç. ABD'de soğuk savaş ortamının popüler anti-komunizm havası, mantık sınırlarının ötesine geçen ucubik McCarthy'ciliği doğurmuştu.

Güncel meselelerin ötesinde, sosyalist solun özüne, temel kavrayışının, etiğinin, estetiğin vb ne olması gerektiğine yönelik yazan, en azından benim bildiğim birkaç yazardan biri olduğu için, yine Metin Çulhaoğlu'nun düşünceleriyle polemiğe girmek kaçınılmaz oldu bir kez daha. Ne yapalım, aktüel politikanın laf kalabalığı dışında, solun  asli önemdeki yapısal meseleleri üzerine düşünen pek fazla yazar yok. Bu sefer ele alacağım siteye de aktardığımız yazısı,  "Sinemaseverleri Kızdırma Pahasına" başlığını taşıyor.