Bu yazıda, öncelikle G. Deleuze’ün Spinoza yorumundan hareketle, Spinoza’da bilinçten ne anlaşıldığını ele alacağım; daha sonra Hegel’in Spinoza’ya yönelik eleştirilerini göz önünde tutarak, bu iki filozofun bilince ilişkin yaklaşımları bakımından bir sonuca varacağım.

Kuzey Afrika'da yaşanan kalkışmalar üzerine kaleme alınmış  pekçok yazı yayınlandı geçtiğimiz günlerde. At izinin it izine karıştığı şu zamanlarda, her köşe sahibinin değil sadece net bir şekilde solda olduğunu bildiğimiz insanların yazdıklarını dikkate almak durumundayız artık. Bu yazıda da tam olarak bunu yapacağız, lakin Kuzey Afrika'da yaşananlarla sınırlı kalmayıp doğrudan bağlantılı olmasa da genel bağlamıyla çok ilintili, -biri de bizim sitemizde aktarılmış-  başka birkaç yazıya daha bakacağız.

YANILMIYORSAM HEGEL BİZLERE SÖYLE ÖĞRETMİŞTİ. "HİÇBİR SONUÇ NEDENİNDEN BÜYÜK OLAMAZ DİYE." ANCAK BİR KELEBEĞİN KANATLARININ KUVVETİYLE YARATILAN CEREYAN UMULMADIK MESAFELERDE ÇOK BÜYÜK KASIRGALARA YOL AÇABİLİYORMUŞ" HANİ ŞU MEŞHUR KELEBEK ETKİSİ OLAYI HERHALDE. DEMEK Kİ SONUCUN NEDENİNDEN BÜYÜK OLDUĞU DURUMLAR DA VARMIŞ BUNA DA KAOS DİYORLAR. AYNI ANALOJİYİ HATIRLATIR ŞEKİLDE "KÜÇÜK GİRDİLER BÜYÜK ÇIKTILARA YOL AÇABİLDİĞİNİ" MAKALE DE SÖYLÜYOR. TOPLUMSAL VE TARİHSEL OLAYLARDA ULUS BAKER "TARİH Mİ ? TALİH Mİ?" DERKEN MÜMKÜN OLABİLECEK ENİYİ HALLER YASASINA MI ATIFTA  BULUNMUYOR. AMA İNSAN EYLEMİNDE BİLİNÇALTININ GERÇEKLİĞİNDEN YOKSUN BİR BİLİMCİLİĞİN VE RASYONALİZMİN YETERSİZ OLDUĞU YÖNÜNDE GÖNDERMERİDE YOK DEĞİL.