Sapık Popüler

Bir Hitchcock filmindeki her şeyin bir anlamı olması ge­rekir, olumsallıklar yoktur, bu yüzden bir şey yerine uymadığı zaman, bu onun değil bizim hatamızdır ­biz yakalayamamışızdır. Sapık'ı 20'inci kez seyreder­ken, psikiyatrın son açıklaması sırasında tuhaf bir ayrıntı fark ettim: Kızkardeşinin anlamsız ölümünün bu kesin onaylanması karşısında sarsılmak yerine Lilah (Vera Miles) onu derin bir keyifle dinler ve iki
kez başıyla evetler - bu saf bir olumsallık mı, yoksa Hitchcock bize iki kız kardeş arasındaki tuhaf bir li­bidinal belirsizliği ve çekişmeyi mi düşündürmek is­tedi?

Ya da Marion'un Phoenix'ten kaçarken gece vakti araba kullandığı sahne: Bates moteline varma­dan biraz önce, patronunun ve evi satın alan milyo­nerin hayali seslerini, aldatıldığı için öfkeli bir halde dinlerken, yüz ifadesi artık kederli değildir - gördü­ğümüz şey derin bir sapkın tatmine ait tuhaf man­yakça bir gülümseme, kafatasına ve ardından da bataklıktan çıkan araba karesine geçmeden hemen önceki anne-Norman'ın o son çekimine esrarengiz bir şekilde benzeyen bir ifadedir. Böylece bir bakı­ma, onunla bizzat tanışmasından bile önce, Marion çoktan Norman olmuştur: Bu noktayı doğrulayan bir şey daha kafasındaki sesleri dinlerken yüz ifadesinin or­taya çıkmasıdır, tıpkı Norman'ın sonkaresinde oldu­ğu gibi ...

Ya da -daha iyi bir örnek- Marion'un Bates moteline kayıt yaptırdığı sahne: Norman ona sırtını döndüğü, oda anahtarlarını gözden geçirdiği sırada, Marion ikamet yeri olarak belirtecek bir şe­hir bulmak için telaşla çevresine bakınır, bir gazete­nin manşetinde "Los Angeles" sözcüklerini görür ve onları yazar. Burada iki kararsızlığın örtüştüğünü gö­rürüz: Marion hangi kenti yazacağı (hangi yalanı söyleyeceği) konusunda kararsızken, Norman da ka­dını hangi odaya koyacağı konusunda kararsızdır (eğer ı nolu odaya koyarsa, kadını gözetleme deli­ğinden gizlice gözleyebilecektir). Kadın bir süre ka­rarsızlığın ardından "Los Angeles" deyince, Norman ı nolu odanın anahtarını alıp ona verir. Onun ka­rarsızlığı kadının cinsel cazibesini ölçüp biçtiğinin ve sonunda onun peşinden gitmeye karar verdiğinin bir göstergesi midir, yoksa daha incelikli bir düzey­de başka bir şey, yani kadının kararsızlığından ona yalan söylemek üzere olduğunu sezmiş ve böylece onun yalanına kendi yasadışı eylemiyle karşılık ver­miş, kadının küçük suçunda kendini haklı çıkarmak için bir şey bulmuş olması mı sözkonusudur ? (Yoksa kadının Los Angeles'tan olduğunu duyunca, böyle yoz bir kentten gelen birinin kolay av olacağını mı düşünmüştür?) Her ne kadar senaryoyu yazan Joseph Stefano, filmi yapanların aklından geçen tek şeyin, Norman'ın Marion'a duyduğu cinsel çekim olduğunu öne sürse de, iki kararsızlığın örtüşmesinin tü­müyle olumsal olamayacağı yolunda bir kuşku göl­gesi kaybolmaz...

Kuram buna gerçek aşk der. Öyleyse, bu gerçek aşk yüzünden, eşsiz bir Hitchcock boyutu diye bir şeyin var olduğunu öne sürüyorum.

Hitchcock'un bir klasik izleği suçsuzluğunu kanıtlamaya çalışan adam ise, bir diğeri de oğlunu hiçbir kadına kaptırmak istemeyen dominant anne izleğidir.

Gizli Teşkilat (North By Northwest) ve Kuşlar'da dominant anne doğrudan işbaşındayken Sapık'ta malum biraz "dolaylı" bir şekilde etkisini sürdürüyor.

Filmin ironisi ise, Anthony Perkins'in bir anlamda kendisini oynamış olması. Çok geç yaşlarına kadar kadınlardan çok korkarmış.

Filmi ilk seyrettiğim çocukluğumda inanılmaz ölçülerde korkunç olduğunu düşünmüştüm. Sonraki 20-25 yılın ipinden boşanmış şiddetiyle "slasher" türü filmleri gözönüne getirince ne kadar masum görünüyor şimdi.