MAMAK'A SONBAHAR GELDİ Popüler

"kömür deposu boşaldı / Mamak'a sonbahar geldi" der ya şair; yaratılan iktidara bağımlı bir toplum modelinin sonucu olarak 12 Haziran seçimlerinde Mamak'a bir kez daha sonbaharı getiren AKP sarısını Mamak'tan kazıyacak bir iradeyi Mamak'ın yaratması gerekiyor.

Mamak toplumsal tarihimizin hafızasında, genel olarak Türkiye gündeminde ve Ankaralının gündelik yaşamında çok değişik şekillerde yer alıyor…

Herhalde yakın tarihimizde çok az yerin adını taşıyan bir şarkı vardır. “Mamak Türküsü” adıyla bilinen o ünlü şarkının sözleri Kemal Burkay'ın "Tutsaklar" adlı şiiridir. Bu şiiri Kemal Burkay, 1971'de Mamak Askeri Cezaevinde hükümlüyken yazdı. Şiir, 1975'te "Dersim" adlı şiir kitabında yayınlandı. Birkaç yıl sonra şiir, günümüzde Yeni Türkü adıyla müzik hayatını sürdüren Selim Atakan ve Derya Köroğlu tarafından bestelendi.  Her ne kadar Buğdayın Türküsü albümünde Sonbahardan Çizgiler adıyla yer alsa da bu parça herkes tarafından Mamak Türküsü olarak adlandırıldı ve bu ismiyle tanındı.

12 Mart 1971 Askeri Muhtırasından 12 Eylül'e giden süreç ve arkasından 12 Eylül 1980 faşist darbesi ile yoğunlaşan baskı ortamının en önemli simgelerinden biri Mamak Askeri Cezaevidir. Görüş kapılarında mahkumların yakınlarına, içerisinde ise siyasi mahkumlara yaşatılan işkence ortamı ile Mamak Askeri Cezaevi, toplumsal hafızaya adeta kazınmıştır.

Mamak aynı zamanda bir asker ocağıdır. Toplumun her kesiminin bir yakını, kendisi ya da bir tanıdığının yolu bir şekilde askerlik nedeniyle Mamak'tan geçmiştir… Acı tatlı anılarıyla Mamak'ta askerlik yapmış binlerce gencin hayatında yer etmiş, gittikleri yerlere, anlattıkları kişilere taşınmıştır bir şekilde Mamak…

Mamak, bir yandan da çöplüğüdür Ankara'nın… Mamak'ın bu kaderi taa Ankara'nın kuruluşunda başlamıştır. Birisi eski birisi yenisi iki tane çöplük alanı vardır Mamak'ın.. Eskisi kendisi üstüne kurulan mahallenin evlerinden zaman zaman çıkan gazlarla kendini hissettirir. Yenisi ise çevresindeki ultra modern yapılara rağmen gece saatlerinde yoğunlaşan kötü kokusuyla.. Yıllardan beri “Mamak Ankara'nın çöplüğü olmayacak !” başlıklı kampanyalara rağmen ne yazık ki bu kader değişmedi. Mamak Belediyesi'nin kurulduğu 1984'ten beri bu kaderi değiştirecek bir belediye başkanı çıkmadı

ne yazık ki!

Bir de Mamak'ın kömür depoları meşhurdu, gecekondulu yaşamın ayrılmaz bir parçası olarak… 1990'lı yıllara kadar doğalgaz tüketimi yaygınlaşıncaya kadar Mamak'ın iki tane kömür deposu vardı. Birisi Nato Yolu'nda diğeri ise Keçikıran'da... Geceden gidilip sabaha kadar sıra beklenen yerlerdi kömür depoları. Kömür, o hurda kamyonlarla bir şekilde getirildiği evlerde konu komşu, eş dost yardımıyla kömürlüğe taşınırdı. Kömür taşıma, kopup gelinen köy hayatının bir izi olarak imecenin yaşatıldığı bir seansa dönüşürdü. Kömür tozlu olmasın diye eş dost bulunup kepçeciye tembih edilir, sonra da kömür tozlu çıkarsa tüm bir yıl o kömürün çilesi çekilirdi. Hatta toz ile başa çıkılamıyorsa kömür elenir “topak” yapılır, o şekilde yakılmaya çalışılırdı.

Ne diyordu Mamak Türküsü'nde “Kömür Deposu boşaldı işte, Mamak'a sonbahar geldi…”  Türküde geçen kömür deposu tam da Mamak Askeri Cezaevi'nin görüş kapısında yer alan Keçikıran'daki kömür deposuydu…

Şimdi gecekondulu hayat 1990 sonrası imar yoluyla epeyce azaldı ve önemli bir oranda dar bir alana sıkıştı. Bu dar alanı da kentsel dönüşüm adını verdikleri yerinden etme yöntemiyle yok etmek istiyorlar. Halbuki kurulduğu günden beri Mamak'a karakterini veren en önemli şeydi gecekondu. İlk gecekondunun kurulduğu gün başlayan dayanışma ve direnme duygusu ile bezenip, yapının ayağa dikilmesiyle devam eden bir yaşama biçimiydi gecekondu. Bu yaşama biçimi önündeki bir karış toprakta büyütülen kavak ağacı ve önünde bahçe olarak karık karık ekilen domates, soğan, yeşil fasulye ile hayattaki yerini alırdı.

Sıcak akşamlarda konu komşu ile bir bardak demli çayın paylaşıldığı bir vaha olurdu gecekondunun önü. Önündeki küçük, çoğu zaman camekan denilen giriş, devrimci gençlerin gece nöbetinde karanlıkta güvenli uğrak yeri idi.

Mamaklı olmanın temsil ettiği dayanışma duyguları, ortaklaşma ve paylaşma değerleri Mamak'ı var etmişti, ilk kurulduğu günden beri.

Tabi bu değerleri nostaljik bir biçimde sürdürmek değil gayemiz... Bugünün koşullarında ortaya çıkan değerleri toplum yararına kullanarak, insanların sağlıklı ve kaliteli kentlerde yaşamasının bir hak olduğunu kabul ederek ortaklaşmayı ve paylaşımı yeniden var edebiliriz. Bu değerleri, ancak toplumun birikimlerine bir avuç azınlığın el koymasına karşı çıkan bir zihniyetle var edebiliriz.

Mamak'ın cezaevi, askerlik, çöplük, kömür deposu gibi temsil eden simgelerin yerine Mamaklıların hissettikleri geçmişten bugüne yaşadığı güzel değerlerin tekrar göz önüne çıkarılması gerekiyor. Mamak'ın yeniden hatırlanmasının zamanıdır. Mamak'ın gecekonduda vücut bulan dayanışma duyguları, ortaklaşma ve paylaşma değerlerini bugünün koşullarında yeniden formüle etmek gerekiyor.

En kaba haliyle neo liberalizmin ve küreselleşmenin ülkemizdeki-Ortadoğu coğrafyasındaki kılıcı durumuna gelen, sosyal devletin son kalıntılarını ortadan kaldırmayı bir misyon edinen AKP, biat ve sadaka kültürüyle toplumu da sessizleştirme çabasında... Bu yaratılan iktidara bağımlı toplum modelinin bir sonucu olarak 12 Haziran seçimlerinde Mamak'a bir kez daha sonbaharı getiren AKP sarısını Mamak'tan kazıyacak bir iradeyi Mamak'ın yaratması gerekiyor.

Ne dersiniz?

Var mısın?

Var mıyız?

Ekim 2011 / Mamak Halk Gazetesi

https://www.facebook.com/mamakhalkgazetesi

http://www.mamakhalkgazetesi.com/