Puşkin Konuşması
Popüler
'Puşkin hakkındaki konuşmamı, fikirlerimi keskin bir biçimde ifade ederek yazıp bitirdim... ve dolayısıyla ardından gelecek saldırılara da hazırım.'
Dostoyevski
İLETİŞİM ASIL TANITIMI;
26 Mayıs 1880'de Moskova'da yapılacak olan Puşkin Heykeli'nin açılış törenine, Dostoyevski bir konuşma yapması için davet edilir. Kendi çalışmalarına ara veren Dostoyevski, hayatı boyunca hayranlık duyduğu, manevi yol göstericisi ve büyük Rus dehası olarak gördüğü Puşkin hakkında bir konuşma hazırlar. Tören Çar'ın emriyle ertelenmesine rağmen, Dostoyevski büyük bir cesaretle yola çıkar ve 'Konuşma'sını yapar.
Rus edebiyatında 'büyük bir olay' ve bir dönüm noktası olarak değerlendirilen bu konuşmada Dostoyevski, tüm hayatı boyunca karşılaştığı, kendisine yöneltilen suçlama ve eleştirilere meydan okur; Batıcılarla Slavcıları, halkla aydınları, Rusya'yla Avrupa'yı uzlaştırmaya çalışır.
Yazarın bu büyük konuşmasını Tektaş Ağaoğlu'nun Türkçesi ve Konstantin Mochulsky'nin dönem hakkında bilgi veren önsözüyle sunuyoruz.
------------------------------------------------------------
"Sussam Gönlüm razı değil, konuşsam tesiri yok" FUZULİ.
Müsaadenizle bir kaç söylemek istiyorum. Çünkü gönlüm susmaya el vermiyor.
İngilizce textini de bir türlü ulaşamadığım ve Türkiye'de uzun yıllardan beri bir türlü yayınevlerinin dikkatini çekmeyen ve benim de arayıpta bulamadığım "Dostoyevkinin Puşkin'in 100. doğum yılı konuşması" 2009 yılında yayınlanmış oldu ve kütüphanem de yer alacak. İtiraf etmeliyim ki eğer bu texte daha önce ulaşabilseydim, kendi başıma tercüme etmeyi bile tasarlamıştım. Başaramadım. Yanlış hatırlamıyorsam Dostoyevski ölmeden bir yıl önce yapmış olduğu bu konuşmanın Rusya'nın gönlünü titreten ve fırtınalar yaratan bir söylev olduğu söylenir. Dostoyevski'den önce kürsüye çıkan Turgenyev'in söyledikleri, bu büyük adamın bildirdiklerinin yanında güneşte kurutulmuş gibi kaldığı hep yazılır durulur. Kaldi ki Dostoyevski ve Turganyev'in temsil ettiği düşüncelerin çekişmesi "Ecinniler"de hem Karmazinov karakteriyle hem de, Baba Trifomoviç tarafından bizzat Turgenyev'in isminin doğrudan verilmesiyle sürdürülür ve hala bizler için bir tartışma konusudur.
İşin daha trajik yönü şudur, hayatının en sonunda, yani bu söylevden kısa bir süre sonra, (ölüm tarihine şimdi baktım) 29 Şubat 1881'de ölen bu büyük edebiyat devinin cenazesine herkesimden ve ağırlıklı olarak üniversite gençliğinden katılan 30 bin kişi bu büyük ruhun etrafında ağıt yakarak saygılarını ifade ettiği de söylenmektedir. Bir daha bir araya gelmemek üzere ve onun arzu ettiği şekilde rusyanın herkesiminden, her sınıfından ve farklı politik düşüncelerin temsilcelerinin biraraya geldiği ve birleştiği tek nokta bu cenaze töreni olacaktır. Onunda defatle tekrarladığı şekilde "Rusçasına ve kardeşcesine".
Selamlar ve sasygılar