Mavi Çimenlerde Nefes Al Popüler

Aslında Yasemin'in kitabı hakkında bir eleştiri yazmak için doğru kişi değilim galiba. Zira "Mavi Çimenlerde Nefes Al", benzerini çok az okuduğum türden bir kitap, ki türünün ne olduğunu da bilemedim açıkcası. Yoğun felsefi temalar var ama şiirsel bir dille aktarılmış. Buna karşın bir şiir kitabı da değil.

Eleştirimin genel çerçevesini, kitabı okumadan önce Yasemin'in benzer bir usluba sahip "Ne Kadar Gerçek" başlıklı Blog'unda dile getirmiştim. Umarım tekrara girmem.

Bir sanat ürünün temel misyonu ne olmalıdır? Bu soruya benim yanıtım sanırım biraz muhafazakar; sanat ürünü hitap ettiği öznelere kendisiyle ilişkilenebilme olanakları sunmalı. Bu ilişkilenme üzerinden hitap edilen özneler, sanat ürününü çıkaran insanlık durumunu kendi gerçekliği içinde yeniden üretebilmelidir. Bu yeniden üretim deneyimini ben daha çok sinema (büyük yönetmen sineması ama) ve müzikte yaşıyorum. Bu iki dalda da, sanatçının varlığı doğrudan hissedilmez, izleyiciye/dinleyiciye ürünü hep tekrar tekrar üretme şansı tanınır, aktarılan durumu kendi algılarımızla bir de kendi gerçekliğimiz içinde yeniden üretiriz. Bir anlamda sanat ürünün tekrar tekrar yeniden üretilmesine katılırız. Mesala Korosawa'nın bir filminde bardaktan boşanırcasına yağan bir yağmur sahnesini gördüğümde bunu kimbilir ne zaman tanık olduğum yitik bir zamana ait kendi deneyimim ile ilişkilendirebilirim. Ya da sevdiğim bir müziği dinlerken, kendimi onun icra edilişine bizzat katılıyormuşum gibi hissederim; hayali bir gitarı ya da bateriyi çalıyor gibi yapabilirim. Hatta daha güzeli, aklımda müzik hiç yokken, karşılaştığım bir sahne aklıma otomatik olarak bir melodiyi getirir.

Yani olmuş, bitmiş, yalıtık, kapalı ürünler veren dışsallaştıran bir sanat yerine, sanatçının sadece başlama vuruşunu yaptığı, bizlerin ise devam ettirdiği bir süreç olarak sanatı tercih ederim.

Bu perspektiften değerlendirdiğim zaman "Mavi Çimenlerde Nefes Al" biraz opak geldi bana. İlişkilenebilmekte zorlandım, zira kullanılan imgeler, ele alınan enstantaneler çok özel, çok bireysel. Çağrışım yapmıyor. Hatta zaman zaman birilerinin özel alanını ihlal ediyormuş, mahrem detaylarına kulak misafiri oluyormuşum gibi hisettim.

Ancak bu genel çatıya karşın, pek çok yerde de tamamen diğer uçtaki betimlemelerle de karşılaştım. Yani çok tanıdık, çok kolay ilişkilenebilecek gözlemler. Bunlardan bazı örnekleri de yorum kısmında vereyim; Zira alıntılar yorumlarda daha güzel yapılıyor.

Örneklere geçmeden önce kitap ve Yasemin hakkında sonuç olarak şunu söyleyebilirim; "Mavi Çimenlerde Nefes Al" birikimli ve anlatacak çok şeyi olan biri tarafından kaleme alındığını ve bunların estetik değeri olan bir uslupla anlatabileceğini hisettiriyor. Doğmak üzere olan bir yazarın ana karnındaki ilk tekmeleri gibi. Başka bir benzetmeyle, iyi bir mobilya ustası, bir yığın farklı kalitede ve işlevde malzeme karşısında duruyor. Ama onlardan hangilerini kullanarak, nasıl bir şey yapmak istediğine karar veremiyor. Terasında sadece kendisinin kullanacağı ucuz malzemeden bir tabure mi, yoksa misafir odasının başköşesine konuklarını rahat ettirmek için konforlu lüks bir koltuk mu, ya da bir halk kütüphanesine pekçok insanın yıllarca kullanacağı iyi bir okuma masası mı, yoksa kendi konforu için bir sallanan koltuk mu? Sonuçta ise hiçbiri değil, hepsinin karması birşey çıkmış gibi.