Hoş geldiniz, Ziyaretçi
Kullanıcı Adı Şifre: Beni hatırla

2. Metada Somutlaşan Emeğin İki Yönlü Niteliği
(1 inceleyen) (1) Ziyaretçi
Kapital
  • Sayfa:
  • 1

BAŞLIK: 2. Metada Somutlaşan Emeğin İki Yönlü Niteliği

2. Metada Somutlaşan Emeğin İki Yönlü Niteliği 15 Tem 2009 13:57 #2514

  • Erkan Okay
Alıntılar:

biz, emeğin yalnızca yararlı işlevini gözönünde bulunduruyoruz.


her metaın kullanım-değerinde bulunan yararlı emek, yani belirli bir türde ve belirli bir amaca yönelmiş üretken faaliyet vardir. İçlerinde somutlaşan yararlı emek, herbirinde nitel olarak farklı olmadığı sürece, kullanım-değerleri, birbirlerinin karşısında meta olarak duramazlar.


Meta üreticileri farklı kullanım-değerleri olan metalar üretecektir yani yolun sonu "toplumsal işbölümü"dür.

kullanım-değerinin yaratıcısı olarak emek, yararlı emektir, bütün toplum biçimlerinden bağımsız olarak, insanoğlunun varlığı için zorunlu bir koşuldur; bu ezeli ve ebedi doğal zorunluluk olmaksızın insan ile doğa arasında madde alışverişi, ve dolayısıyla da yaşam olamazdı.


Kullanım-değerleri, ceket, keten bezi vb., yani metaların madde olarak varlıkları, iki öğenin birleşmesinden meydana gelir: madde ve emek.


Üretici faaliyet, aldığı özel biçimi, yani emeğin yararlı niteliğini bir yana korsak, insan emek-gücünün harcanmasından başka bir şey değildir. Terzilik ve dokumacılık, nitelik bakımından farklı üretici faaliyetler olmakla birlikte, her ikisi de, insan beyninin, sinirlerinin ve kaslarının üretici harcamasıdır ve bu anlamda, bunlar, insan emeği olarak aynıdır. Bunlar, insan emek-gücünün farklı iki harcanma biçiminden başka bir şey değildir.


bir metaın değeri, soyut insan emeğini, genel olarak insan emeğinin harcanmasını temsil eder.


Vasıflı emek, yalnızca yoğunlaştirilmiş yalın emek, ya da daha doğrusu, çoğaltılmış yalın emek demektir;


kullanım-değeri esas alındığında, bir metaın içerdiği emek, yalnızca nitel olarak hesaba katılır, değer esas alındığında, yalnızca nicelik hesaba katılır ve ilkönce, yalın ve saf insan emeğine indirgenmesi gerekir.


Bir ceketin yapılması için gerekli her türlü yararlı emeğin üretkenlik gücü aynı kalıyorsa, yapılan ceketlerin değerlerinin toplamı, sayısı ile birlikte artar. Yani her ceket, x günlük emeği temsil ediyorsa, iki ceket 2x günlük emeği temsil eder ve bu böyle devam edip gider. Ama varsayalım ki, bir ceketin üretimi için gerekli emek-zamanı iki katına yükselsin ya da yapıya insin. Birinci durumda bir ceket, daha önceki iki ceket değerinde olur; ikinci durumda ise iki ceket, önceki bir ceket değerinde olur: oysa her iki durumda da ceket aynı işi görür ve içinde somutlaşan yararlı emek aynı niteliktedir. Ancak, üretimi için harcanan emeğin niceliği değişmiştir.


üretici güç değişse bile, eşit zaman dönemleri süresince kullanılan aynı emek, daima eşit miktarlarda değer meydana getirir. Ama eşit zaman dönemleri süresince farklı nicelikte kullanım-değerleri yaratır; üretkenlik gücü arttıkça bu miktar yükselir, azaldıkça düşer. Emeğin verimliliğini ve dolayısıyla da bu emeğin ürettiği kullanım-değerlerinin niceliğini artıran üretken güçte meydana gelen bu aynı değişme, böyle bir değişme, onların üretimi için gerekli toplam emek-zamanını kısaltması koşuluyla, kullanım-değerlerinin bu artan niceliğinin toplam değerini azaltır; ve bunun tersi de doğrudur.


Ve çok çok önemli bir paragraf:

Bir yandan, her türlü emek, fizyolojik anlamda, insan emek-gücü harcanmasıdır; ve bu, özdeş soyut insan emeği özelliğinde oluşu ile, metaların değerini yaratır ve ona biçim verir. Öte yandan, her türlü emek, insan emek-gücünün, özel bir biçimde ve belirli bir amaca dönük olarak harcanmasıdır, ve bu somut yararlı emek özelliği ile, kullanım-değerlerini üretir.


***

Soyut emek, değer üretirken, somut emek, kullanım değeri üretir. Ürünlerin, her zaman bir kullanım değeri vardı. Taştan yapılan baltanın da vardı, ama soyut emek ve değer kapitalist üretim tarzında vardır ve sadece ona özgüdür.
Son Düzenleme: 15 Tem 2009 13:57 Düzenleyen .

Cvp:2. Metada Somutlaşan Emeğin İki Yönlü Niteliği 15 Tem 2009 20:31 #2518

  • Erkan Okay
Harry Cleaver, "Kapitali Politik Olarak Okumak" adlı kitabında Marks'ın Engels'e yazdığı bir mektuptan aşağıdaki alıntıyı yapıyor:

Kitabımdaki en can alıcı noktalar şunlar: 1) Kullanım değeri ya da değişim değeriyle ifade edilişine göre emeğin ikili niteliği (Olguların her türlü kavranması buna dayanıyor.)




Ernest Mandel de "Marks'ın Kapitali" adlı eserinde, "son yetmişbeş yıl boyunca Marks'ın kuramının başka hiçbir bölümünün onun değer teorisi kadar akademik dünyanın saldırısına uğramadığını" söyler. "Çünkü bu kuram gerçekten de bütün sistemin kilit taşıdır."

Demek ki sözün bittiği yerdeyiz. Bu meseleyi iyice anlamamız lazım.

Mandel'den iki alıntı:

Metaların kullanım değerlerini belirleyen somut emekle, değerlerini belirleyen soyut emek arasındaki ayrım Marks'ın çok gurur duyduğu, Ricardo'yu aşan ileri doğru devrimci bir adımdı. Aslında Marks bu ayrımı, kar, rant ve faizi içeren artık-değer genel kategorisinin keşfiyle birlikte temel başarısı addediyordu. Bu ayrım bir meta-üreticileri toplumunun kendine has yapısının, toplumun toplam emek potansiyelinin özel emek biçimini almış dilimlerinin birbirleriyle ilişkilendirilmesi temek sorununun bir kavrayışına dayanır. Dolayısıyla bu ayrım, Marks'ın gerekli emek ve artık-emek (gerekli ürün ve artık-ürün) kavramlarıyla birlikte iktisat teorisiyle toplumsal devrim bilimi tarihsel maddecilik arasındaki temel bağı ifade eder.


Değer yasası esasen özel mülkiyete ve özel emeğe dayanan (ekonomik karar almanın binlerce bağımsız firma ve milyonlarca bağımsız ekonomik aktör arasında parçalanmış olduğu) bir toplumda toplumsal emeğin toplumsal emek olarak doğrudan tanınamayacağını ifade eder..Verili bir emek niceliğinin toplum tarafından tanınması ya da tanınmasının reddi münhasıran pazardaki efektif talebin bir fonksiyonu olarak, yani verili bir metaın kullanım-değeri veya özgül fiziksel niteliklerinin toplumsal yararlılığından bağımsız olarak ortaya çıkar. Toplum bu değerlendirmelerden soyutlama yaparak üretiminde harcanan emek niceliklerini tanır. Marks, bu nedenle bu nicelikleri soyut toplumsal-olarak-gerekli-emek diye adlandırmıştır. Eğer bir kilo afyon, bir kutu domdom kurşunu ya da Hitler'in bir portresi piyasada alıcı buluyorsa, bu ürünlerin üretiminde harcanan emek toplumsal olarak gerekli emektir; üretimleri değer üretimidir. Tersine, eğer harikulade bir porselen parçası ya da yeni bir ilaç herhangi bir nedenle müşteri bulamazsa, yaratıcıları uzak bir gelecekte deha sahibi ya da insanlığa hayırlı kişiler olarak onurlandırılacak olsalar bile, bunların üretimi hiçbir değer üretmemiştir ve toplumsal emeğin israfına eşdeğerdir.
  • Sayfa:
  • 1
Sayfa oluşturulma süresi: 0.25 saniye
Top Posters Posts
onder 1144
AliOsman 522
Murat 415
guclu 345
emrahpolat 315
hasever 290
fetekos 89
mehmet özgür 68
Murattı 49
pia 44