Sokak İsimleri,
Mevzuya girmeden önce, piyasada ne tür şenlikler var diye bir bakayım dedim; yanılmadım. Şenlik benim memleketimde hiç eksik olmadı; olmasın da...
Ne derece doğrudur bilmiyorum ama kurgu bile olsa bu muhteşem bir şeydir ve sadece ülkeme mahsustur. Nerden mi biliyorum “gugula vurdum” ilk sayfada o çıktı. Geçerken anlatmış olayım. Bir ara işyerine, “Maraşlı” bir müşteri geldi. Bir vatandaşla, hesap işinde “papaz” olmuşlar. “Dini bütün” biri olduğumdan benden “olur” almaya gelmiş. Söylemiş olayım; olur isteyenlerin çoğu “onay” isteyenlerdir; müzakere masasında ilk onlar cıvıtırlar. Neyse... Vatandaş, inatla “vur kompütüre” deyip duruyor. Bir dayandım, iki dayandım, üçüncüde patladım. “Yahu ne vurması? Ne kompütürü? Hangi devrin lisanıdır bu?” diyerek çıkıştım ama vatandaş hiç takmadı beni. Görüşmenin sonuna kadar, her lazım olduğunda “vur kompütüre” demekten geri durmadı. Şöyle düşünüyordu: Bu bilgisayar denen şey, her şeyi bilen, her şeyi tartabilen bir şeydi... Yalnız, yine de “vur” nereden geliyor bilemiyorum. Ve itiraf etmeliyim ki edebi de buluyorum: “vur kompütüre” İşte ben de “komik sokak isimleri”ni “vurdum gugula” ilk sayfada bu çıktı karşıma: “othello kamil sokak”
Sanırım, Sezen Aksu, “evet” cenahında saf tutmuş. Memlekette özgürlük var ve hele ki “saf tutmak” söz konusu olunca “duble özgürlük” var; olabilir, sakıncası yok. Sakınca dünde... Bu sokak isimlerinin vaftizinde bir sorun var. Bunun hal yoluna konması gerekiyor; hele ki benimki gibi henüz yüzer gezer bir bilinç toplumunda, bu ateşle dans etmek gibidir. Taşları yerine koymuş, betonlamış, üstüne de saksı koymuş İsviçre’de bile bunun bir “kadim” kuralı var. Hatırlarsınız... Herr Kuhn, Sinyor Terim’i galebe çalıp dünya kupasına bilet alınca ismini bir cadde veya alana vermek istediler (her kesimin önerisiyle) lakin yasa karşılarına çıktı: İsviçre’de, bir kişinin, sokağa veya meydana isim vermesi için evvela ruhunu teslim etmiş olması gerekiyor(muş). Muş diyorum zira benimle birlikte bir sürü “yerli” İsviçreli de bu vesileyle yasadan haberdar olmuş oldu. Demek zamanında bir akıllı bu meseleye kafa patlatmış.
Sezen Aksu’nun ismi İzmir’de tabeladan alınınca aklıma “Kuhn” olayı geldi... Yine hatırlarsınız belki, vakti zamanında Galatasaray’ın UEFA kupası kazanmış kadrosunda yer alan bir futbolcunun adı yine İzmir’de mesele olmuştu... Delikanlı futbolcu, lise talebesi bir kıza alaka gösterince, memleketin namusuna halel gelmiş, yanlış hatırlamıyorsam, isim sokaktan alınmıştı. Demek bu işleri ciddi yapmak gerekiyor. İnsan evladı dediğin çiğ süt emmiş olmakla malulken ona “paye vermek” tehlikeli bir iş. “Gavur İzmir”e tepki koyan memleketimin “sanatçısever” insanları, bu dediklerime takmaz bir havada ve yine gaza gelerek, Sezen’in ismini şehirlerine sokak ismi olarak seçtiler. (O sokaklar ki, üzerinde yaşamış hayatların hiçbir izini kazımazalar döşüne. Yoksa, bir insanın ismiyle aynı ciddiyette olan sokak isimleri nasıl bu kadar rahat alınıp verilir. Al sana bir köksüzlük daha!) Yakında duyarız, onlar da bir vesileyle kaldırılırlar. Öyle ya, Sezen bu, memlekete katlanmak için erkekleşmeyi tercih ettiğinden, göze almayacağı “karalık” kalmadı. Değil mi? Bir kadının erkekleşmesinden daha “beter” ne olabilir...
Çok saf bir soru sorayım. Ödül niye var? Ödül veren karşılığında ne ister? İster mi? Bir şey istemeyecek çağda yaşamadığımıza göre bu sorunun bir yanıtı olmalı. Kafiye olsun diye yazmıyorum. Maalesef denklem, “al ödülü ver ödünü” şeklinde tezahür ediyor; en azından ben başka türlü yorumlayamıyorum. Ve diyorum ki “meşhurluk” “meşruluğa” nasıl yakın duruyorsa, "ödül" de "ödün"e çok yakın duruyor. Yevtuşenko’nun “ey şair söz verme” sözü aklıma geliyor. İlgili mi ilgisiz bilmiyorum...
