Henüz bizim gazetelere bildiğim kadarıyla düşmedi ama yabancı ajanslarda birkaç gündür bir haber devam ediyor; Açılış sayfam Yahoo olduğu için farkettim;

Çin'in Trafik Tıkanıklığı Da Böyle Olur İşte

Kapitalizmin, hepimizin bildiği çok bariz temel çelişkisi sürekli büyümek zorunda olmasıdır, pedal çevirmeyi bırakırsa düşer.

Bu son derece yalın gerçek, Çin ortaya çıkana dek genel tahayyülde pek yer edinemiyordu. İnsanlar, "sağduyusal" olarak zaman, mekan ve kaynakların sonsuz olduğu fikrine "doğal" olarak sahipti. Gerçi hala da öyle; yeni yerimde bir Türk mühendisle karşılaştım, başka bir bağlamda -sınırlı iş imkanları hakkında- vatandaş o kadar doğal bir şekilde "Bazı insanları anlamıyorum, bu ne hırs, bu ne rekabet..Dünyanın bütün kaynakları herkese yetmez mi?" dedi ki içimden "Bu kadar saf olmak ne güzel" diye geçirdim; Ignorance Is A Bliss.

Arkadaşın tavrı, 7 milyara yaklaşan insan toplumunun, kapitalist toplumun kaynakları kullanımına yönelik inanılmaz ölçüde irrasyonel varsayımını işaret etmiyor mu?..

"Ekonomik büyüme" dedikleri altı üstü bir rakam; o rakam ne kadar büyük olursa o kadar iyi. Ancak o rakamdaki tek hanelik bir artış bile neyi ifade eder, reel koşullarda? Soyut bir rakamın hayatın gerçekliğindeki izdüşümü nedir? İşte biri: 10 gün süren ve daha bir kaç hafta sürmesi beklenen bir trafik tıkanıklığı.

Sınırlı bir kaynağı sınırsızca kullanmaya kalkmanın akıl dışılığı ölçek düşük olduğunda herkes için açıktır; mesala herkes bilir ki, 100 kişilik bir gemiye 1000 kişi binmeye kalkarsa alabora olur. Tamamen aynı hesabın uzantısı olacak şekilde Dünyanın kapasitesi ele alındığında her nasılsa bu yalın gerçek bir anda mistifiye edilir. Son tahlilde tıpkı bir gemi gibi kapasitesinin bir sınırı olan Dünya ölçeğine çkıldığında hesap kitap unutulur.

Çin adeta, Kapitalizmin Lacan'cı "Gerçek"ini su yüzüne çıkardı; Welcome To The Desert Of The Real.

Eski kapitalist merkezler kapitalist süreci son noktasına kadar götüremedikleri için -nüfus eksikliğinde- fiziksel sınır da pek görünmüyordu..Çin sınırsız büyüme mantığının fiziksel sınırlarının çok net bir şekilde bir anda ortaya çıkmasını sağladı..

Yıllar öncesinden bir makale hatırlıyorum; Çin'de otomobil kullanımı ABD ile aynı seviyede olsa dünyada soluyacak oksijen kalmazmış. Bisikletle ulaşım ihtiyacını gideren 1.3 milyar insanın otomobil kullanmaya geçmesinin ne gibi sonuçlar doğuracağını öngörmek için dört işlem yapmasını bilmek yeterli..Ya siz çok kalabalıksınız otomobil kullanmayın da denemeyeceğine, yıllardır köle gibi çalışan ve biriktiren insanlar er ya da geç batının yıllardır sürdürdüğü konforu talep edeceğine ve emeğinin meyvelerini artık toplamak isteyeceğine göre, herhalde artık "Buraya Kadarmış" denilecek noktaya doğru hızla ilerliyoruz..

Basit bir trafik sıkışıklığı deyip geçmeyelim; sözkonusu bu durumu karşılayacak en iyi kelime bence "alamet", hem de kıyamet alameti..İnsanlığı bekleyen geleceğin ipuçları bunlar.

Heyacanlı bir korku filmini seyreder gibi seyrediyorum insanlığın halini, itiraf etmeliyim hınç dolu bir zevkle.."Tarihin Sonu Geldi" demiştiniz değil mi, koro halinde..İşte o "sonda" sizi bekleyen varoluş biçimi; Haftalar boyu sürecek trafikte takılan kamyonlarınızla, otomobillerinizle özdeşletiniz artık. Düşünen canlılar değil bekleyen makinalarsınız hepiniz, hepimiz.

Önder,

Buna benzer bir haberi bir yerlerde okumuştum, 100 KMlik bir trafik sıkışıklığından bahsediyordu. Ne düşünüyorum biliyor musun? Çin sözkonusu olduğunda bütün dünyanın ikiyüzlü davrandığını düşünüyorum hele de Avrupa'nın. Ve, Rusların dediği gibi, kalıbımı basarım gün yirmidört saat kayıt ediliyordur. Ne mi? Ne kadar kötü şartlarda insan çalıştırıldığı, insan haklarına aykırı davranıldığı, insanların hayvani şartlara tabi tutulduğu vs. Bir gün, yeterince kar elde edildiğine kanaat getirilince veya Çin, "partner" olmaktan "rakip" olmaya terfi edince bütün belgeler ortaya serilecek. Ve dünya o zaman "vah vah" demekten kendini alamayacak. "Dostluk grupları", "hayvan seviciler" "cevre dostları" "internet grupları" "Çin geceleri" ve benim şu an tasavvur edemediğim bir sürü organizasyon çıkacak ortaya. Hatırlarsan bir ara "Japon malları"na da aynı nefret kotarılmıştı. O zamana kadar "Çin Malı" yerli malı, herkes onu kullanmalı...

Hasan,

Çin'in bir rakip durumuna gelmesi çok zor görünüyor; Zizek der ki, Çin insanlık tarihinde kurulmuş en ideal kapitalist toplumdur..Kapitalist ütopya Çin'de kurulmuştur..Ayrıca der ki, Çin ve ABD arasında son derece sağlam simbiyotik bir ilişki yerleşmiştir..

ABD'de yaşayınca insan bunu hergün görüyor..Wal-Mart, Target vs gibi alışveriş devlerinin mağazalarına girdiğin zaman şok oluyorsun; inan iğneden ipliğe herşey Çin'den geliyor..Ufacık bir metanın onca yol katedip buralara getirilmesinin arkasındaki kapitalist mantığı da anlamakta güçlük çekiyorum..Tamam ucuz emek de, bir yere kadar..ABD'de artık sadece silah sanayii mi kaldı, ufacık bir iğne olsun üretilmiyor mu artık..

Çin, bütün dünyanın fabrikası haline gelmiş durumda..Bu kadar dev asa bir emek gücünün tek bir yönetim altında görülmemiş bir baskıyla kontrol altında tutulabilmesi kapitalizmin yüzlerce yıldır hayal edip kuramadığı bir ütopyaydı..Bu ütopyayı mümkün olduğu kadar sürdürmek isteyeceklerdir..Zira böylesine sidirilmiş ve askeri bir disiplin altına alınmış bir emek ordusunun başka biryerde kurulabilmesi çok zor..Sendika yok, grev yok, bakaldırı yok..Dünya kapitalist sistemi daha ne istesin..

Birkaç ay önce iPod'ları, iPhone'ları üreten Foxcon'du galiba, dev Tayvan'lı şirketinin bir sehir ebatlarındaki fabrikasında ard arda işçi intihar heberleri geldi..Bunun üzerine fabrika "denetime" tabii tutuldu..Apple koşullar iyileştirilene kadar yeni siparişleri durdurduğunu ve hiçbir taşeronunda insan haklarına aykırı uygulamalara izin vermeyeceğini duyurdu..İyi bir tuluat sergilendi, gönül rahatlığıyla Apple ürünleri tüketebilmemiz için..Ardından bu Foxcon işçileri muazzam bir moral mitingi düzenlediler, şirketlerine bağllıklarını göstermek ve ne kadar mutlu olduklarını ilan etmek için..

Benzer şekilde, sözkonusu trafik sıkışıklığında kimse hiç şikayet etmemiş, sadece işportacıların fahiş fiyatla su ve sandviç satmalarına içerlemişler..Düşün 10 gün trafikte takılıyorsun ama bu sistemi sorgulamak için bir vesile olmuyor.Bu olmyacaksa ne olacak vesile?

İnsanlığın kaderi Çin proleteryasının alacağı tavra endekslenmiş durumda..İnsanlığın kaderi onların elinde..

Önder,

Sanırım o rekabet önlenemez bir şekilde tezahür edecek; sistem mahkum. Hayır, bu rekabetten bir şey umduğumdan değil, ikisi de başını yesin; derdim ikiyüzlülüğe dikkat çekmek. Avrupa'nın bu halinden nefret ediyorum. Hitler alt edildi, Komünistlerin esamesi okunmaz; sanki amarikalılar temizlemiş gibi bütün hikaye atlantik ötesine mal ediliyor. Herkes kendi tarihini yazıyor. Kapıdaki Düşman'dan geyri bir "sovyet" filmi izlediğimi hatırlamıyorum (ne olursa olsun insanın hoşuna gidiyor). Gün gelecek herkes Çin'in ne kadar gaddar olduğunu keşfedecek o güne kadar "yaşasın tüketim"

Öte yandan, o koca kültürün ve yine koca bir devrimin bu hale gelmesi ne adar manidar. Çin bir, İran iki. Bu iki kültürü çıkar dünyadan kesin yörünge değiştirir dünya. Bakar mısın hallerine; bütün birikimlerine ihanet edercesine...

İran'da solun büyük hatasını biliyorum da, Çin nerede kırıldı onu bilemiyorum...