Ali Osman,
Aslında bu karar yeni bir durumun göstergesi değil.
Bir süredir ABD, AB ekseninde Latin Amerika kalkınma modelini de kapsayacak yeni bir “financial architecture” oluşturma girişimleri ve önerileri var. Latin Amerika içerisinde, özellikle kriz çerçevesinde, şu an yoğun olarak tartışılmakta olan bir konu bu. Elbette çoğunluğu bu yeni tip finansal örgütlenmeye sıcak bakmıyorlar ve yaşadıkları deneyimleri, 2001 Arjantin çöküşü bağlamında finansal bir kriz olarak değil, politik bir kriz olarak değerlendiriyorlar. Ve kendi öz ekonomik ve sosyal örgütlenmelerinde diretiyorlar. Bunun için liberal politikalara karşı bir yapılanma olan ALBA birlikteliğine çok önem veriyorlar ve krize karşı buradan bir alternatif oluşturulması gerektiğini savunuyorlar.
Bir kısım ise, ALBA tarzı örgütlenmenin ekonomik çıkarımlarını kriz ortamında doğru bulmayıp, ALBA’nın ortak para birimi tasarısı gibi, eleştiriyorlar. Geçenlerde Meksikalı bir ekonomist dile getirmişti bunu. ALBA’nın bir entegrasyon modeli değil, sosyo-ekonomik kalkınma, bir işbirliği modeli olduğunu, bu tür yapının bir ekonomik entegrasyon için uygun olmadığını, MERCOSUR gibi bölgesel yapılanmaların daha aktif hale getirilmesi gerektiğini öne sürüyorlar. Net bir biçimde söylemeseler de onlar bu AB-ABD eksenli yapılanmayı korkarım ki destekliyorlar gibi geldi bana.
Diğer yandan Latin Amerika içerisinde yürütülen ilgili başka bir tartışma, Fidel’in ekonomik politikaları ekseninde yürütülüyor. Bazıları dünya konjonktürüne daha entegre bir ekonomik politika izlenmesi gerektiğini açıkça öne sürüyorlar. Venezüela’nın petrole bağımlılığı, petrol fiyatlarının düşüşü karşısında ortaya çıkacak sorunlar, teknik diğer problemler, bu ekonomistleri böyle düşündürtüyor.
Latin Amerika’da sol hükümetlerin çizgileri de birbirinden farklı tabii.
Uzatmayayım, Obama’nın bu kararı da bana kalırsa bu ortam üzerinden geliştirilen bir strateji. Yani Latin Amerika’da yürütülen, aslında çok çok önemli bu tartışmaları takiben alınan türlü kararlar, yeni bir ekonomik örgütlenmede ABD-AB etkinliğini arttırma amaçlı. Bush ile kopan Latin Amerika ilişkilerini Obama’nın sevimli politikaları ile yeniden inşa etmek . Zaten bu kararın içeriğini aktarmışsın, aslında keskin bir ambargo kaldırma projesi değil. İlaç alımına olanak tanıma, ABD’de ikamet edenlerin Küba’daki ailelerine para gönderilmesi, Kuba’ya döviz göndermek, ayda 300 dolar sanırım, gibi konularda ambargoyu kaldırma planı bu. Kaldı ki bu tür ambargolar zaten Bush öncesinde yoktu, Bush politikasıdır bunlar. Bu ambargolar işin kremasıydı. Asıl olan ise, yani gemi ticareti ambargosu gibi asıl can alıcı ambargo uygulamaları olduğu gibi duruyor…
Latin Amerika bugünlerde iyi izlenmeli…
