Kendi Ülkemde Yabancıyım Popüler

Cevapları biliyormuşum da o yüzden yazıyormuş gibi olmayayım ama bir başlangıç noktası olarak yapılması gerektiğini düşündüğüm şeyler senin bir saptamanda gizli aslında;

"Büyük düşünme, büyük yapma, büyük hayal etme alışkanlığımızdan kurtulursak belki o ünlü belleğimizi yeniden ele geçireceğiz ve sıradan bir olaya-duruma-kişiye bir gözlem zenginliği katarak, ifade edebileceğiz."

Bu satırları dile getirmiş olman çok şaşırtıcı bir rastlantı. Benim çıkış noktamın özü bu. Spinoza felsefesi ile bağlantılı bir durum. Spinoza "What a body can do?"/Bir beden (kişi) neyi yapmaya müktedirdir" sorusu ile başlar. Kişinin kapasitesinin ötesinde olan şeyleri hedef olarak koymamayı vaaz eder ancak bu teslimiyet değildir, daha fazlasini yapmak istiyorsan etkide bulunabilemma kapasiteni arttırman gerekir..

Çok uçmayayım, somut örnek vereyim; türkiye'de solun çok küçük bir toplumsal desteği olduğu bariz bir olgu değil midir? Peki "sol politikalar" bu cılız güçle orantıl mıı? 3-5 kişilik toplumsal desteğine rağmen, hedefini iktidar olmak üzerinden kurgular, aşağısı ile yetinmez. Oysa bu ülkede solun ana rahmine düştüğü günden beri iktidarı almaya oynayacak bir gücü olmadı ama buna rağmen miş gibi yapmaya devam etti. Küçük küçük kazanımlarla bir birikim oluşturmayı hep gözardı etti, kurucu pratikleri umursamadı, bir sol kültür oluşturmaya bakmadı..

Bu yaklaşımın günümüzde nasıl sergilendiğine bakalım; eğer hedefin iktidara gelmek ise, toplumu dönüştürmenin yegane yolu olarak bunu görüyorsan, her ne pahasına olursa olsun, her ne türde olursa olsun arkanda büyük bir toplumsal güç oluşturmaya bakıyorsun, sonuçta da bildik güç/iktidar politikalarına boğazına kadar batıyorsun, Marx gidiyor Machiavelli geliyor..Ama böyle bir toplumsal taban yok, hiçbir zaman da olmadı, maddi güçlerin, sınıf çelişkilerinin oluşturacağı da yok..Bu sert bir olgu olarak cascavlak ortada duruyor..Solcular bu olguyu kabul edip ona göre küçük ama son derece etkili ve kalıcı kurucu pratikler organize etmektense ne yapıyor, iktidarı almak için gereken toplumsal tabana şirin görünmeye çalışıyor, yani halk kuyrukçuluğu yapıyor. Başından beri solun içine işlemiş olan köylü-severlik bugün de köylü severliğin bir türü olarak muhafazakar severliğe evrilmiş durumda..Devrim yapmak için bana halk lazım, ama halk uslanmaz bir şekilde sağcı eeh devrimden vageçemeyeceğime göre halka şirin görünmeye çalışmalıyım. O yüzden dindar kesimden biraz sol söylemle çıkan biri oldu mu dört elle sarılıyorlar. Yok İhsan Eliaçıkmış yok Mehmet Bekaroğluymuş..Halkla buluşmak için bunlardan medet umuyorlar..Mantık bu..Zübük politikanın sol versiyonu..Ama düşünmezler hiç, kardeşim başından beri solun genel tarzı bu oldu..İşe yaramıyor işte..Ne yaparsan yap bu halk solcuları sevmiyor, köylülükten vazgeçmiyor..Sol politika halkın kuyruğuna takılmak değil onu dönüşmeye zorlamak değil midir beğensen de beğenmesen de sol jakoben olmak zorunda değil midir?

Peki büyük düşünülmeyecekse ne yapacağız, kumda mı oynayacağız? Hiç de değil..Kendi devrimci, jakoben kimliğinden ödün vermeden bu toplumu sorgulamaya, kendi kaderi hakkında düşünmeye sevk etmek mümkün değil mi? İletişimin bu kadar devrimcileştiği bir çağda, yaygın ve beleş iletişim ağları toplumu sarsmak için kullanılamaz mı? Radikal bir sanat/kültür hareketi, underground sinema, underground tiyatro/edbiyat bugün tarihte hiç olmadığı kadar mümkün..Sol bunu değerlendirebiliyor mu?

Ne yaptılar bu anlamda? Yine devrim/iktidar perspektifli düşünmeleri sonucunda çıktılar yazılı bir gazete yayınlamaya başladılar..Düşünebiliyor musun arkanda bir sermaye yok, son derece profesyonel resmen büyük bir kapitalist işletmedir gazete..Ama senin eleştirdiğin anlamda büyük düşünme sonucu olamayacak bir işe kalkıştılar ve sonra gelip tıkandılar..Kim okuyor şimdi? Tirajı 5000..Güya 100 bin olacaktı..Ve düşün bunu internet çağında yapıyorlar..OdaTV diye bir site var..Toplumsal etkileri bakımından kıyasladığında Birgün'den çok daha etkili ve komik bir şekilde çok daha ucuz ve zahmetsiz..Gazetenin çıkarılması için gereken angaryalara yaratılan enerjiler daha üretken faaliyetlere yatırılabilirdi..

Bizim kuşağın solcuların nasıl savrulduğunu nasıl birbirlerinden koptuğunu sen çok iyi biliyorsun..Şimdi ortada öyle saçma bir yaklaşım var ki insan tepesinin atmasını engelleyemiyor; sol olarak sen (sen derken figuratif konuşuyorum) kendi doğal kadrolarını birarada tutamıyorsun, onlara ulaşamıyorsun, onları üretken, yaratıcı, kışkırtıcı bir oluşum içinde birarada tutamıyorsun ama İslamcı kesimi aklın sıra kendine kazanabileceğini düşünüyorsun..Gücüm, iktidarım olsun yeter ki, o gücü kimden nasıl aldığımın önemi yok..Mantıkları bu..

Özetlemem gerekirse bence yapılması gereken, bu ülkenin halihazırda solda bulunan insanlarını yaratıcı, kışkırtıcı, sorgulattırıcı bir oluşum içinde biraraya getirmek ve ülkenin gündeminde sözsahibi olmalarını sağlamaktır..Ama bizimkilere devrim dururken böyle bir hedef kesmez..Devrim olsun da İslamcılar mı olur millliyetçilerle mi olur farketmez..Devrim düşüncesinden feragat etmektense solu solu yapan değerlerden feragat etmeyi yeğlemek gibi absurd bir sonucu bile sineye çekebiliyorlar..

Ama düşünelim, şu internet çağında sadece mevcut solcuları biraraya getiren ekşisözlük, OdaTv, Facebook bir yapı oluşturulursa, solun güçlü bir sesi bulunsa, Taraf gibi yapıların solun söylemini kullanarak, soldan çalarak gericiliğin propagandasını bu kadar etkili yapmasına izin verilir miydi?

Herkes sola referans yapıyor ama solun kendi sesi duyulamıyor..

Neyse konu bir yorum sınırlarına sığmaz..Yazdıkça yazılabilir..İyisi mi keseyim..

O zaman bir çözüm yolu bulmak gerekmez mi? Hangi toplum çirkinlikten, sığsızlıktan, düzeysizlikten, aptallıktan yana olur bile isteye? Eğer gerçekten sevmiyorsa düşünmeyi, düşünenleri, farkındalığı, ne yapmak lâzım o zaman? Ya da bir şey yapılmalı mı? Veya kendimiz için ne yapabiliriz? İnsan şöyle bir kendine dönünce; coşkusuz, sevinçsiz, hep aynı, duyguların kırılmalar yaşamadığı bir hayatta neden yaşar? Bir çözümü olmalı!!!

"Orda Bir Köy Var Uzaklarda" diyenleri bence aksine hiç eleştirmedik. Türkiye solcusu hep köylücü oldu, köy kültürünü yüceltti. Büyük yazarlarımız hep köy romanları yazdı; Yaşar Kemal, Fakir Baykurt vs.."Protest" müziğimiz nerdeyse sadece halk müziğini referans aldı; çok sesli müziği halktan kopuk burjuva özentisi saydı..Ressamlarımız harman yeri resmetti, ibrik çizdi. Yani Türkiye solcusu hakkında bence en son söylenebilecek şey halktan kopuk bir politika yaptığını ileri sürmektir. Elinden geldiğince halkla ilgili olan herşeyi yüceltti. Ama sonuç ortada. O çok yücelltiği köylü yine de yüz vermedi bu toplumun ilericisine..

Kuşkusuz insan yaşlandıkça beğenileri tercihleri vs de değişiyor. Haliyle halkımızdan kopuş da kaçınılmaz hale geliyor. Ancak kendi adıma konuşmam gerekirse ben bu halktan daha bir çocukken koptum..Daha bir ilkokul öğrencisiyken ne aileden ne okuldan bir rehberlik görmeden hayatın ne kadar zengin, ne çok olanaklarla dolu olduğunu hissetmiştim..Ancak bu toplumun bütün o olanakların geliştirilmesine hiç ihtiyaç duymadığını gördüm..

Türkiye'de nasıl bir hayatla kısıtlandığımızı anlamak için yabancı halklarla bir süre yaşamak yeterli bence.
"Cahilliği" yüzünden aşağılanan amerikalıların en sıradan olanın bile birkaç hobisi vardır. Rus bir hademe ile bile edebiyat konuşabilir insan.

Lost gibi popüler bir TV dizisi hakkında yazışmaların yapıldığı Forumlara giriyorum bazen..Patates Çuvalı tabir edilen "Sıradan" amerikan TV seyircisinin, Lost'ta yapılan referanslar hakkında yaptıkları spekülasyonları okuyunca kendimi kara cahil hissediyorum.

Bizde ise bırak sıradan TV izleyicisini, güya entellektüelleri ile oturup iki çift laf edemezsin, bozuk plak gibi aynı ezberleri yineleyip dururlar. Nerdeyse 20 yıldır en yüksek teknoloji sektöründe çalışırım, okul kitaplarından sonra birkaç kitap okumuş birine çok az denk geldim..Kitap okumanın bir aşağılanma konusu olduğu ender ülkelerden birisidir bizimkisi..

Belki abartıyorum ama benim bu ülkede bir zamanlar sahip olup da artık uzaklaştığım bir çoşkum ya da mutluluğum olmadı..

Acaba bizler mi yoksullaşıyoruz? Kendimizi ve çevremizi yoksullaştırıyoruz farkında olmadan? Elbette insan yoksulluğundan söz ediyorum. Bana kalırsa kentler yine aynı kentler...de insanların, özellikle eğitimli insanların bakış açıları farklılaştı. Uzaklaştık hem kendimizden, hem yakınlarımızdan, hem ülkemiz insanlarından... Artık dertler, sıkıntılar, sevinçler,coşkular,mutluluklar değişti sanırım. Yerini doyumsuzluğa bıraktı demek belki de daha doğru. Az ve de öz şeyler artık mutlu etmiyor bizleri. Değiştik, değiştik, hem de nasıl! Bir zamanlar "Orda Bir Köy Var Uzakta" diyenleri elştirirdik. Oysa gitmeye gitmeye o köy bizim olmaktan çıktı. Oysa neler vardı oralarda!!! Kapıldık bahtımızın rüzgarına savrulup duruyoruz. İyi eğitim gördük, çok okuduk, çok öğrendik, çok bildik. Belki bütün bunlarla gönlümüzü yitirdik kimbilir... Belki esas eksiğimiz burada. Gönül canlı olmayınca göz de görmüyor kimbilir!!! Selamlar...

Sevgili Önder,
Bir kente, kasabaya, köye ve oraların sakinlerine nasıl baktığındır önemli olan. Elbette Avrupa gibi bir rönesans geçirmedi ülkemiz. Ama Rusya da geçirmedi. Ama Tolstoylar, Turgenyevler, Dostoyevskiler çıktı ve o eşsiz romanları yazdılar. Bana kalırsa biz olaylara, olgulara, kişilere nasıl bakmamız gerektiğini bilmiyoruz. Büyük düşünme, büyük yapma, büyük hayal etme alışkanlığımızdan kurtulursak belki o ünlü belleğimizi yeniden ele geçireceğiz ve sıradan bir olaya-duruma-kişiye bir gözlem zenginliği katarak, ifade edebileceğiz. O sıradan, potansiyeli olmayan diye nitelendirilen kentlerden, kasabalardan pek çok hikaye, roman çıkartabiliriz. Çünkü temalar basittir ve belli sayıdadır. Evirip-çevirip bu temalar işlenir. Ancak anlatımlar sonsuzdur. Önemli olan en sıradan olana dahi nasıl ve nereden baktığındır önemli olan. Yatık Emineleri de ciddiye almak gerekir. Ülkenin bazı gerçekleri ve kimi gelenekleri özgün sorunları da beraberinde getirir. Bu anlamda en az Anna Karenina kadar değerlidir o da. Yani Albertine, Olga ile Emine, Firdevs arasında pek bir fark yoktur aslında. Hepsinde aslolan sıradan olanı farklı hale getirmektir. Burada da görev bakan, gözlemleyene düşer. Asıl sorun neye baktığımız değil nasıl baktığımızdadır. Selamlar...